E- Dış Ticaretin Türleri, E- Dış Ticaret, E-Ticaretin türleri, ihracat, ithalat, B2B, B2C, B2W, C2B, alibaba.com, ebay.com

1) B2B ( Business To Business ) Firmadan Firmaya Yapılan Ticaret
2) B2C ( Business To Consumer) Firmadan Tüketiciye Yapılan Ticaret
3) C2C ( Consumer To Consumer ) Tüketiciden Tüketiciye Yapılan Ticaret

1) B2B terimi İngilizce (Business to Business) Firmadan Firmaya kelimelerinin karşılığıdır. B2B E- Dış Ticaret, işletmeler arasında geleneksel yollarla gerçekleştirilen iş ilişkilerinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesi olarak tanımlanabilir. 365 gün açık fuar tarzı çalışan alıcı ve satıcıların bir araya geldiği toplu ithalat ve ihracata ön ayak olan portallara B2B denir.

E- Ticaret Koordinasyon Kurulu ETKK Hukuk Çalışma Grubu’nun 8 Mayıs 1998 tarihli raporunda elektronik ticaret; “bireyler ve kurumların, açık ağ ortamında internet ya da sınırlı sayıda kullanıcı tarafından ulaşılabilen kapalı ağ ortamlarında intranet yazı, ses ve görüntü şeklindeki sayısal bilgilerin işlenmesi, iletilmesi ve saklanması temeline dayanan ve bir değer yaratmayı amaçlayan ticari işlemlerin tümünü ifade etmektedir.” şeklinde tanımlanmıştır.

Tüm firmalar, özellikle KOBİ' ler için çok uygun bir ticaret şekli olan E- Dış Ticaret, ürün seçeneklerinin artması, ürünlerin kalitesinin yükselmesi ve ödeme ve teslimat sıkıntılarının giderilemesin’ de yardımcı olmaktadır. E- Dış Ticaret potansiyel tüketicilerin dünyanın her yanında pazara arz edilen ürünler hakkında bilgi sahibi olmalarına ve yeni üreticilerin dünya pazarlarına girmelerine imkan vermektedir. Daha düşük fiyatlı ve kaliteli ürünlerin pazara girmesi üreticiler arasında rekabetin artmasına ve tüm ticari işlemlerin maliyetinin düşmesine neden olmaktadır.

E- Dış Ticaret, üretici ve tüketicileri, özellikle KOBİ'leri geleneksel ticaret engelleri olan pazara uzaklık, bilgi eksikliği ve talebe uygun üretim yapılamayışı gibi dezavantajlardan kurtarabildiği ölçüde yararlı olacaktır.

Kaynak: ETKK

2) B2C (Buisness To Consumer) Firmadan tüketicilere direk kredi kartı veya havale yolu ile sıcak satış yapılan E-Ticaret modelidir. Kurumların son kullanıcıya sunduğu hizmet, bilgi ve ürünleri kapsayan bu tanım kurumdan son kullanıcıya olarak adlandırılıyor.

Müşteri ilişkileri yönetimi, müşterilere bilgi hizmetleri sunma, müşterilere İnternet üzerinden satış yapmak son kullanıcıya yönelik sunulan e-iş hizmetleri arasında yer alıyor. Ancak B2C kavramını ön plana çıkartan, bu kavramın genel kabul görüş şekli ise son kullanıcıya mal veya hizmet satışının yapıldığı B2C E-Ticaret kavramıdır.

Dünyadan Örnek verebileceğimiz web sitesi www.amazon.com

Türkiyeden ise www.hepsiburada.com

3) C2C (Consumer To Consumer) Tüketiciden Tüketiciye kredi kartı veya havale yolu ile sıcak satışların yapıldığı web sitelerine C2C denir. B2C den farkı C2C lere üye olan tüketici  hem ürün satın alabilir hem de ürün satabilir. Geçmiş yıllarda B2C olarak başlayan ama şuan C2C modelini’ de içinde barındıran hatta C2B (Tüketiciden firmaya) web siteleri vardır yani hem firmaların hem tüketicilerin ürün alıp sattığı E-Ticaret modelleri aynı web sitesi içersinde yerini almış ve her geçen gün çoğalmaktadır.

Dünyadan bu tarz sitelere örnek verecek olursak www.ebay.com

Türkiyeden www.gittigidiyor.com

Yukarıda vermiş olduğumuz 2 websitesi örneklerini inceleyecek olursanız daha iyi anlarız.

E- Dış Ticaret denilince, birçok kişinin aklına firmadan tüketiciye yönelik B2C E-Ticaret (Business To Consumer) pazarı gelir. Asıl yönelmemiz gereken alan ise B2B (Business to Business) yani firmalar arası E- Dış Ticaret pazarı. Bunun başlıca nedeni, konumuzla ilgili olan, KOBİ’lerin E- Dış Ticaret uygulamalarına yönelik B2B pazarının (Business to Business- Firmadan Firmaya ), işlerliği ve niteliği açısından B2C’den daha farklı ve çok daha önemli bir boyut içeriyor olması. Her şeyden önce B2B, B2C’den daha donanımlı bir otomasyon sistemini gerektiriyor.

B2C pazarı firma-müşteri ilişkileri doğrultusunda yürüyen bir yapı arz etmesi nedeniyle, bir firmanın daha çok pazarlama ve satış işlevlerini ilgilendiriyor. B2B ise bir firmanın tüm üretim, finans, istihdam, muhasebe, pazarlama işlevlerini kapsaması nedeniyle daha bütüncül bir yapıya sahip.

Genel olarak B2C pazarında oluşan başarı göz önünde olur çünkü pazarlama ve satış etkinliği daha kolay rakamlara dökülür. Bu sayede başarıya herkes tanık olabilir. Oysa ki, B2B daha çok firma içi-dışı iş verimliliğine etki eden daha kapsamlı bir yapıdır. Verimlilik ise kolayca ve net ölçümü yapılamayan sübjektif bir kavramdır. Şunu söyleyebiliriz ki, B2B, bu yapısı nedeniyle, E- Dış Ticaretin ana damarını oluşturan bir pazardır. Eğer E- Dış Ticaret, sadece firma-tüketici ilişkisi içerisinde var olan B2C pazarı olarak kalsaydı, B2B pazarı olmayan bir E- Dış Ticaret olarak, yeni ekonomi diye bir kavramın yerleşmesini sağlayamazdı.

B2B’yi kısaca, firmalar için tedarik pazarı olarak da niteleyebiliriz. Firmalar, bu şekilde Internet üzerinden ürün tedariklerini ve toptan satışlarını kolaylıkla yapabilme olanağına kavuşuyorlar. Genel olarak B2B’nin yeni ekonomiye işlerlik kazandıran, ekonomide yeni bir devrim yaratan asıl E- Dış Ticaret süreci olduğu kabul ediliyor. Çok basit bir örnekle, E- Dış Ticaret ekonomisini bir insan bedenine uyarlarsak, B2B’yi asıl yükü taşıyan ana atar ve toplar damarlarla, B2C’yi ise bedene yayılmış ve her biri ufak bölgelere nüfuz eden kılcal damarlarla simgelerdik.

B2B, az işlem yapılması ama yapılan her bir işlemde çok yüklü alım-satımlar yapılması nedeniyle B2C’ye oranla E- Dış Ticarette daha fazla ağırlığı hissedilen bir pazardır. Teknik olarak bu pazar, B2C’ye oranla alıcı ve satıcıyı buluşturan, sayıca az ama çok daha yoğun işlemin yapıldığı E-Pazaryerlerini oluşturmaktadır. Buradaki E-Pazaryerlerinden kastımız, firmaların Internet ortamında karşılaşıp, elektronik olarak alım-satım yapabildikleri sanal pazarlardır. Gerek KOBİ’lerin ürettiği ara malları talep eden başka firmaların oluşturduğu E-Pazaryerleri, gerekse herhangi bir firmanın, üretim sürecinde tedarikine ihtiyaç duyduğu malları üreten üreticilerin, doğrudan ulaşmaya çalıştıkları firmaların oluşturduğu E-Pazaryerleri B2B’nin kapsamına girmektedir. Buna tedarik zinciri de diyebiliriz.

Her iki E- Dış Ticaret pazarının (B2B ve B2C) işlerliğini ve süreç farklılıklarını bir grafikle göstermek konuyu daha net görmemize yardımcı olacaktır. Bu konuda uluslararası bir finans kuruluşu olan Morgan Stanley Dean Witter’ın, B2B ile B2C arasındaki işleyiş farklarını gösteren tabloya bakalım:

Bu farklılaşma, aslında tamamen B2C E-Ticaret pazarının son kullanıcı ya da tüketiciye yönelik olmasından kaynaklanıyor. B2B ise üretim ve pazarlama sürecinde iki ucu açık dinamik bir E- Dış Ticaret yapısına sahiptir. Bu nedenle bizim için uygulamalar açısından çok daha önemlidir. Ülkemizde var olan işletme ya da firma sayısının yaklaşık % 99.5’ini oluşturan KOBİ’lerimizin, tedarik ve pazarlama süreçlerinde E- Dış Ticaretin getirdiği verimliliği yakalamaları, B2B’nin bu dinamizmine uyumlu bir iş akışı ve otomasyon yapılanmasına bağlıdır. İleriki bölümlerde bu yapılanmayla ilgili e-ticaret uygulamalarını inceleyeceğiz.

Türkiye’deki B2B altyapısını genellikle büyük firmaların oluşturduğu bayilik otomasyonunda görüyoruz. Bu şekilde kapalı bir ağ yapısında, firmaya bağlı bayiler tedarik, stoklama, dağıtım vs. gibi iş süreçlerini etkin şekilde yürütme olanağına kavuşuyorlar. Önemli olan, E-Dış Ticaretin getirdiği bu sistemin, bağımsız olarak çalışan tüm KOBİ’lerimizde de yaygınlaşmasını sağlayabilmektir.

Serkan Çadırcı

Etiket: E- Dış Ticaretin türleri, E-Ticaretin türleri, ticaretin türleri, B2B, B2C, B2W, alibaba.com, ebay.com, gittigidiyor.com